Szkoła Podstawowa nr 3 im. św. Stanisława Kostki w Rybniku

 

Nawigacja

Program profilaktyki Program wychowawczy Statut szkoły

Dokumenty szkolne

Program profilaktyki

 

PROGRAM PROFILAKTYKI

 

Szkoły Podstawowej nr 3

w Rybniku

 

Podstawa prawna: 

·         Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego
w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458 oraz Dz. U. z 2003 r. Nr 210, poz. 2041).

·         Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2002 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 202 r. Nr 10, poz. 96).

 

I. PROFILAKTYKA

Zadaniem szkolnej profilaktyki jest chronienie dzieci przed zagrożeniami poprzez działania wychowawczo-profilaktyczne, a także reagowanie w sytuacjach rozpoznania pierwszych prób podejmowania zachowań ryzykownych.

Profilaktyka to chronienie człowieka przed zakłóceniami w  rozwoju i interwencja w sytuacji pojawiających się zagrożeń.

Przedmiotem profilaktyki może być każdy problem, w odniesieniu do którego odczuwamy potrzebę uprzedzającej interwencji oraz wobec którego można zastosować środki zaradcze. W najszerszym kontekście słowo to oznacza wcześniejsze  zapobieganie problemom, które mogą się pojawić. Na pozór może się wydawać, że wszelkie zagrożenia czyhają na człowieka w świecie zewnętrznym, gdy w istocie to sam człowiek dokonuje takich wyborów, które zakłócają jego rozwój.

 

II.      OKREŚLENIE PODMIOTU DZIAŁAŃ

Uczestnikami zajęć i oddziaływań są uczniowie, ich rodzice, wychowawcy, nauczyciele, a także personel techniczny. Ze względu na różnorodne problemy i potrzeby, do każdej grupy adresowane są inne działania. Według prof. Gasia działania informacyjno-edukacyjne dla uczniów mają najczęściej charakter programów profilaktyki pierwszorzędowej: z jednej strony promocję zdrowia, a z drugiej zapobieganie pojawianiu się problemów związanych z zachowaniami dysfunkcjonalnymi.

 

III. OKREŚLENIE CZYNNIKÓW RYZYKA I CZYNNIKÓW CHRONIĄCYCH

 

W wyniku opisywanych metod diagnozujących sytuację w środowisku utworzono  listę czynników ryzyka i czynników chroniących, niezbędnych do uwzględnienia w planowaniu programu profilaktyki:

 

OBSZAR

CZYNNIKI RYZYKA

CZYNNIKI CHRONIĄCE

Niska frekwencja na zajęciach szkolnych

·         nierealizowanie obowiązku szkolnego

·         analiza realizacji obowiązku szkolnego

·         niska frekwencja uczniów

 

·         wypracowanie procedury kontroli realizacji obowiązku szkolnego,

·         stosowanie zasad zawartych w Programie Wychowawczym Szkoły

·         spóźnienia

·         opuszczanie pojedynczych lekcji

Niskie potrzeby edukacyjne

·         brak motywacji do nauki

·         promowanie sukcesów osiąganych przez uczniów

·         niedostateczne zainteresowanie osiągnięciami szkolnymi uczniów ze strony rodziców

·         organizowanie spotkań wychowawczych, imprez i lekcji otwartych dla rodziców

·         słabe wyniki w nauce

·         organizowanie pomocy uczniom mającym problemy w nauce

Negatywne wzorce wychowawcze
w środowisku szkolnym

·         brak podstawowych umiejętności społecznych

·         realizowanie programów psychoedukacyjnych

·         lokalne tradycje i obyczaje sprzyjające używaniu środków uzależniających

·         dokonywanie oceny pewnych zwyczajów i wprowadzanie nowych,

·         wprowadzenie pozytywnych reguł życia w szkole

·         naruszanie przyjętych norm
i zasad zachowania w stosunku do kolegów, nauczycieli i pracowników szkoły

·         tworzenie przyjaznego klimatu, sprzyjającemu procesowi wychowawczemu i dydaktycznemu
w szkole,

·         kształtowanie systemu wartości uczniów

·         grupa rówieśnicza negatywnie wpływająca na swoich członków

·         popieranie konkurencyjnych, konstruktywnych grup rówieśniczych

Trudne warunki domowe (materialno-bytowe) niektórych rodzin

 

·         trudna sytuacja materialna
w rodzinie

·         współpraca z opieką społeczną,

·         organizowanie pomocy w zakresie dożywiania (drugie śniadanie, obiad),

·         szukanie sponsorów w celu sfinansowania udziału uczniów w imprezach i wycieczkach szkolnych

·         brak podręczników i innych przyborów szkolnych

·         zakup podręczników do biblioteki szkolnej w celu ich wypożyczenia,

·         sytuacje konfliktowe w rodzinie

·         informowanie rodziców o psychospołecznych skutkach sytuacji konfliktowych,

·         zaproponowanie rodzicom udziału w „Szkole dla Rodziców i Wychowawców”

·         obecność osób uzależnionych  
w rodzinie

·         opieka nad dziećmi z rodzin z problemem alkoholowym,

·         przeciwdziałanie przemocy wobec dzieci

 

IV.  OKREŚLENIE CELÓW I ZADAŃ DO REALIZACJI          

 

Naczelnym celem profilaktyki jest ochrona wychowanka przed zagrożeniami rozwoju. Treści programu pozwalają na realizację tego celu  poprzez taki wpływ na dziecko, aby radziło sobie ono lepiej, bez nadmiernego napięcia z rozwiązywaniem problemów, których dostarcza mu życie, aby rozumiało siebie, umiało współżyć z innymi i potrafiło również znajdować w sobie samym oparcie w trudnych sytuacjach. Młody człowiek o prawidłowo rozwijającej się osobowości, umiejący samodzielnie podejmować decyzje, będzie mniej skłonny sięgać po alkohol czy inne środki uzależniające.

Na tej podstawie ustalono listę zadań do realizacji w ramach omawianego programu:

¨      Doskonalenie kadry pedagogicznej w zakresie treści zawartych w programie profilaktyki,

¨      Wypracowanie wspólnych zasad i procedur obowiązujących w szkole,

¨      Organizowanie przedsięwzięć wspierających uczniów w rozwoju psychospołecznym, głównie w zakresie:

-             Budzenia motywacji nad doskonaleniem własnej osobowości,

-             Podnoszenia samooceny,

-             Wypracowania norm i zasad pracy w grupie,

-             Kształtowania umiejętności planowania i podejmowania decyzji,

-             Uczenia się „zdrowych” sposobów wyrażania złości,

-             Kształtowania umiejętności współpracy w grupie,

-             Wypracowania sposobów radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych,

-             Dostarczenia podstawowych wiadomości na temat substancji szkodliwych oraz skutków ich używania,

-             Wprowadzenia norm sprzyjających zdrowemu stylowi życia,

¨      Podejmowanie współpracy z instytucjami wspierającymi szkołę w realizowaniu profilaktyki,

¨      Włączenie uczniów i rodziców w organizowane przedsięwzięcia o charakterze profilaktycznym.

 

V.  DIAGNOZA ŚRODOWISKA I OKREŚLENIE PROBLEMÓW  WYSTĘPUJĄCYCH

W SZKOLE

 

Na podstawie metod diagnozujących środowisko szkolne a także po analizie czynników ryzyka i czynników chroniących dokonano rozpoznania problemów wychowawczych w naszej. Po zebraniu materiałów badawczych  wysunięto następujące wnioski:

1.        Rodzice sygnalizują problem  pojawienia się zachowań agresywnych na przerwach, a także po lekcjach. O podobnym problemie informują nauczyciele. Najczęściej spotykanymi problemami są bójki i wyzwiska.

2.        Pracownicy Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej zauważają sporą liczbę dzieci wymagających pomocy terapeutycznej z uwagi na zakłócenia emocjonalne, zahamowanie lub nadpobudliwość psychoruchową.

3.        Wokół szkoły (głównie w godzinach popołudniowych) przebywa sporo osób dorosłych, będących często pod wpływam alkoholu, używających wulgarnego słownictwa.

4.        Nie wszystkie dzieci posiadają podręczniki i inne niezbędne przybory szkolne.

5.        Nie wszystkie dzieci przynoszą  do szkoły „drugie śniadanie”.

6.        Wielu uczniów ma trudności w nauce.

7.        Zauważa się uczniów o zaniżonej samoocenie.

8.        Warunki domowe (materialno–bytowe) sporej liczby uczniów są trudne.

9.        Część dzieci wychowuje się w rodzinach z problemem alkoholowym, obserwuje się również inne problemy świadczące o dysfunkcji niektórych rodzin.

10.     Wiele rodzin dotkniętych jest bezrobociem.

 

VI.    PROPONOWANE SPOSOBY REALIZACJI

 

·         Realizacja zadań wynikających z programu przez wszystkich pracowników szkoły

(w przyjętym zakresie obowiązków).

·         Realizacja założeń programowych wynikających z Programu Wychowawczego Szkoły.

·         Organizowanie spotkań tematyczno - wychowawczych dla rodziców z przedstawicielami instytucji zajmujących się wspomaganiem rozwoju dziecka.

·         Współpraca z instytucjami wspierającymi szkołę w podejmowaniu działań profilaktycznych.

·         Organizowanie warsztatów i konferencji szkoleniowych dla nauczycieli.

·         Organizowanie zajęć z pedagogiem szkolnym, higienistką szkolną, przedstawicielem policji.

·         Udział uczniów w spektaklu teatralnym o tematyce psychoprofilaktycznej.

·         Prowadzenie lekcji otwartych dla rodziców.

·         Włączenie rodziców w organizowane imprezy, uroczystości i akcje lokalne.

·         Przeprowadzenie Dnia Otwartego poświęconego tematyce profilaktyki.

·         Prowadzenie rozmów indywidualnych z uczniami i rodzicami.

VII.             MOŻLIWOŚCI I ZASOBY SZKOŁY:

 

¨         Szkoła dysponuje zasobami ludzkimi niezbędnymi do realizacji programu, a więc takich, które mogą realizować zajęcia lub też podzielić się swoimi doświadczeniami w tej pracy.

¨       Wiedza i umiejętności nauczycieli, w zakresie przekazywanych treści, umiejętności interpersonalnych i ogólnej wiedzy z zakresu profilaktyki,  będą realizowane zgodnie ze zgłaszanymi potrzebami (warsztaty, konferencje szkoleniowe, lekcje koleżeńskie itp.).

¨       W szkole jest zatrudniony pedagog szkolny, który  na bieżąco realizuje zadania w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, wynikające  z Rozporządzenia MEN  z dnia 15.01.2001 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.          

¨       Współpraca szkoły z instytucjami zajmującymi się profilaktyką układa się dobrze; szkoła na bieżąco współpracuje z m.in.: policją, sądem, kuratorami społecznymi, doradcami metodycznymi, Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną, Poradnią Leczenia Uzależnień, Ośrodkiem Pomocy Społecznej, Ośrodkiem Interwencji Kryzysowej, Regionalnym Towarzystwem Oświaty Zdrowotnej, Radą Dzielnicy, Świetlicą Środowiskową itp.

¨       Szkoła posiada bazę materialną niezbędną do realizacji założeń programu.

¨       Szkoła dysponuje niewielkimi środkami finansowymi, które może przeznaczyć na realizację niektórych zadań.

 

VIII.    OCENA SKUTECZNOŚCI PROGRAMU

¨       Opracowanie narzędzi monitoringu i ewaluacji

¨       Przeprowadzenie ewaluacji w przyjętej formie

¨       Podsumowanie wyników przez nauczycieli

¨       Określenie zmian, jakie należy wprowadzić do kolejnych edycji programu.

 

STRUKTURA I TREŚCI PROGRAMU PROFILAKTYKI

 

 

Obszar I: Niska frekwencja na zajęciach szkolnych

 

PODEJMOWANE DZIAŁANIA

KTO PODEJMUJE

TERMIN

1.      

Kontrola realizacji obowiązku szkolnego uczniów należących do rejonu naszej szkoły, zgodnie z wykazem ewidencji ludności

dyrektor

 

wrzesień

2.      

Stała kontrola frekwencji na wszystkich zajęciach

wychowawcy, nauczyciele

przez cały rok szkolny

3.      

Realizowanie zajęć psychoedukacyjnych w klasach (zgodnie z Programem Wychowawczym Szkoły)

nauczyciele

przez cały rok szkolny

4.      

Informowanie pedagoga szkolnego o dłuższych nieobecnościach uczniów w szkole – wpis do „Analizy realizacji obowiązku szkolnego”

wychowawcy klas, pedagog szkolny

co miesiąc

5.      

Sprawdzanie wiarygodności usprawiedliwień przez rodziców

wychowawcy klas

w przypadku podejrzenia
o sfałszowanie

6.      

Zawiadamianie rodziców o kolejnych nieobecnościach dziecka w szkole (telefonicznie lub listownie)

wychowawcy klas

przez cały rok szkolny

7.      

Przestrzeganie zasad usprawiedliwiania nieobecności dziecka w szkole (rodzice usprawiedliwiają nieobecność do tygodnia od momentu powrotu ucznia do szkoły)

wychowawcy klas

przez cały rok szkolny

8.      

Przestrzeganie zasad ustalania oceny z zachowania

wychowawcy klas

przez cały rok szkolny

9.      

Wpisywanie punktów ujemnych za spóźnienia i opuszczanie pojedynczych lekcji

wychowawcy klas, nauczyciele

przez cały rok szkolny

10.   

Premiowanie uczniów za wzorową frekwencję

wychowawcy klas, dyrektor

na koniec roku szkolnego

11.   

Rozmowy z uczniami i rodzicami na temat absencji

w szkole

wychowawcy klas, pedagog szkolny, dyrektor

w przypadku dłuższej nieobecności

12.   

Wysyłanie do rodziców/ opiekunów upomnień wzywających do zapewnienia regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia szkolne

pedagog szkolny, dyrektor

kiedy absencja wynosi 14 dni i nie jest usprawiedliwiona

13.   

Wszczęcie egzekucji administracyjnej w sytuacji, kiedy dotychczas stosowane środki nie przynoszą pożądanych efektów

pedagog szkolny, dyrektor

w przypadku, kiedy brak reakcji na upomnienie

14.   

Skierowanie wniosku do Sądu Rodzinnego i Nieletnich 

o wgląd w sytuację wychowawczą w rodzinie

pedagog szkolny, dyrektor

w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej

 

 

Obszar II: Niskie potrzeby edukacyjne

 

PODEJMOWANE DZIAŁANIA

KTO PODEJMUJE

TERMIN

1.      

Organizowanie cyklicznych spotkań z rodzicami (ogólnoszkolnych i klasowych)

dyrektor,

wychowawcy klas

IX, XI, I, IV

2.      

Comiesięczne konsultacje dla rodziców

dyrektor, wychowawcy klas

ostatnia środa miesiąca

3.      

Konferencje szkoleniowe Rady Pedagogicznej

dyrektor, lider WDN

przez cały rok szkolny

4.      

Stosowanie aktywnych metod nauczania, wykorzystywanie multimedialnych środków dydaktycznych, stosowanie technologii informacyjnej na zajęciach szkolnych

nauczyciele

przez cały rok szkolny

5.      

Organizowanie lekcji koleżeńskich

dyrektor, nauczyciele

przez cały rok szkolny

6.      

Organizowanie lekcji otwartych dla rodziców

nauczyciele

przez cały rok szkolny

7.      

Organizowanie pomocy koleżeńskiej

wychowawcy klas, nauczyciele

przez cały rok szkolny

8.      

Pomoc w nauce w ramach zajęć świetlicowych

wychowawcy świetlicy

przez cały rok szkolny

9.      

Kierowanie uczniów z trudnościami w nauce do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej

wychowawcy klas, pedagog szkolny

przez cały rok szkolny

10.   

Prowadzenie zajęć dydaktyczno-wyrównawczych

i korekcyjno-kompensacyjnych

nauczyciele, pedagog szkolny

przez cały rok szkolny

11.   

Przeprowadzenie testu kompetencji w klasach III

wychowawcy klas III

maj/czerwiec

12.   

Przeprowadzenie testu kompetencji w klasach III (oraz test próbny)

nauczyciele, dyrektor

kwiecień

 

13.   

Działalność kół zainteresowań

nauczyciele

przez cały rok szkolny

14.   

Organizowanie, przygotowywanie  i zachęcanie uczniów do udziału w różnych zawodach, konkursach, itp.

nauczyciele

przez cały rok szkolny

15.   

Promowanie uczniów osiągających bardzo dobre wyniki w nauce i wzorowe zachowanie –wyróżnienie ich na apelu.

nauczyciele, wychowawcy klas, dyrektor

koniec roku szkolnego

 

Obszar III: Negatywne wzorce wychowawcze w środowisku szkolnym

 

PODEJMOWANE DZIAŁANIA

KTO PODEJMUJE

TERMIN

1.      

Szkolenia Rady Pedagogicznej w zakresie treści profilaktycznych

dyrektor, lider WDN, pedagog szkolny

przez cały rok szkolny

2.      

Stała kontrola zachowań pozytywnych  i negatywnych- zgodnie z zasadami oceniania zachowania

wychowawcy klas, nauczyciele

przez cały rok szkolny

3.      

Organizowanie dyżurów uczniowskich na przerwach

opiekun Samorządu Szkolnego

przez cały rok szkolny

4.      

Organizowanie szkolnych imprez, wycieczek, półkolonii, itp. promujących pozytywne wzorce zachowania

i sprzyjających tworzeniu przyjaznego klimatu w szkole

wychowawcy klas, nauczyciele, dyrektor

przez cały rok szkolny

5.      

Realizacja zajęć psychoedukacyjnych w klasach, zgodnie z założeniami Programu Wychowawczego Szkoły

wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog szkolny

przez cały rok szkolny

6.      

Promowanie alternatywnych sposobów spędzania czasu wolnego (Zuchy, harcerstwo itp.)

opiekun gromady zuchowej

przez cały rok szkolny

7.      

Działalność Samorządu Szkolnego w zakresie organizacji i udziału w akcjach charytatywnych oraz ogólnoszkolnych imprezach propagujących przyjęty przez szkołę system wartości

opiekun Samorządu Szkolnego

przez cały rok szkolny

8.      

Udział w przedsięwzięciach i akcjach profilaktycznych (zgodnie z Planem Pracy Szkoły)

dyrektor, nauczyciele, pedagog szkolny

 

9.      

Udział uczniów klas VI w spektaklu profilaktycznym

pedagog szkolny, wychowawcy klas

maj /czerwiec

10.   

Rozmowy indywidualne z uczniami i rodzicami uczniów

wychowawcy klas, pedagog szkolny, dyrektor

przez cały rok szkolny

11.   

Kierowanie uczniów do specjalistycznych form pomocy (PPP, sanatorium itp.)

dyrektor, pedagog szkolny

przez cały rok szkolny

12.   

Współpraca z instytucjami (Sąd, policja, prokuratura)

dyrektor, pedagog szkolny

przez cały rok szkolny

 

 

Obszar IV: Trudne warunki domowe niektórych rodzin

 

PODEJMOWANE DZIAŁANIA

KTO PODEJMUJE

TERMIN

1.      

Diagnoza sytuacji opiekuńczo-wychowawczej

wychowawcy, wychowawcy świetlicy, pedagog szkolny

wrzesień

2.      

Współpraca w zakresie sytuacji w rodzinach z Ośrodkiem Pomocy Społecznej

wychowawcy świetlicy, pedagog szkolny

przez cały rok szkolny

3.      

Organizowanie i typowanie do bezpłatnego dożywiania na terenie szkoły (obiady, drugie śniadanie)

wychowawcy świetlicy, pedagog szkolny

wrzesień

4.      

Zakup podręczników do biblioteki szkolnej w celu wypożyczenia ich przez uczniów z rodzin o trudnej sytuacji materialnej

nauczyciele-bibliotekarze

wrzesień

5.      

Zorganizowanie giełdy podręczników używanych

nauczyciele, wychowawcy klas

czerwiec

6.      

Szukanie sponsorów w celu pomocy  w sfinansowaniu udziału uczniów w wycieczkach i imprezach szkolnych

wychowawcy klas, dyrektor

przez cały rok szkolny

7.      

Typowanie uczniów do stypendium

Komisja ds. Pomocy Materialnej

wrzesień, styczeń

8.      

Organizowanie prelekcji dla rodziców, prowadzonych przez pracowników instytucji wspierających szkołę

dyrektor

listopad, kwiecień

9.      

Organizowanie „Szkoły dla Rodziców
i Wychowawców”

pedagog szkolny

w zależności od potrzeb

10.   

Współpraca z instytucjami zajmującymi się pomocą dziecku i rodzinie

pedagog szkolny

przez cały rok szkolny

11.   

Kierowanie wniosków o wgląd w sytuację opiekuńczo-wychowawczą w rodzinie do Sądu Rodzinnego

i Nieletnich

dyrektor, pedagog szkolny

w razie potrzeby